Ołtarz pw. św. Antoniego

W kościele parafialnym w Białym Kościele znajduje się ołtarz boczny pw. św. Antoniego. Jest to eklektyczny zabytek z końca XIX wieku, wykonany przez rzeźbiarza Pawła Turbasa. Ołtarz ten ma szczególne znaczenie dla parafian, gdyż najprawdopodobniej zawiera elementy zachowane z wcześniejszego kościoła: drewniany Krucyfiks oraz rzeźbę Boga Ojca. Niestety, obecnie jest mocno zniszczony i dwukrotnie przemalowany w wieku XX. Na szczęście parafianie od roku 2016 sukcesywnie zbierają środki na renowację ołtarza i przywrócenie oryginalnej formy tego ważnego zabytku. Mamy nadzieję że już wkrótce odrestaurowany ołtarz będzie zdobił kościół parafialny, podobnie jak bliźniaczy ołtarz pw. św. Michała Archanioła.

Warto w tym miejscu wspomnieć o kolorystyce ołtarza pw. św. Antoniego. Jak pokazały badania konserwatorskie pod mikroskopem (zdjęcie obok), drewno iglaste (warstwa nr 1), z którego zbudowany jest ołtarz, miało pierwotnie kolor bordowy (warstwa nr 2). Dopiero w pierwszej połowie XX wieku przemalowano ołtarz na biało (warstwa nr 3). Kilkadziesiąt lat później znów przemalowano ołtarz – również na biało, choć wybrano jaśniejszy odcień (warstwa nr 5). Nr 4 to prawdopodobnie warstwa brudu, który nie został wyczyszczony przed drugim przemalowaniem.

Jak zatem widać, pierwotny kolor ołtarza pw. św. Antoniego był taki jak bliźniaczego ołtarza pw. św. Michała Archanioła czyli miał odcień czerwieni i fakturę kamienia (tzw. marmoryzacja). Taki właśnie ołtarz stworzył ponad 130 lat temu Paweł Turbas i taki znów będzie kiedyś cieszył oczy parafian i naszych gości, gdy zostanie odrestaurowany.

Gdy oglądamy wyposażenie kościoła parafialnego, uwagę zwraca niedawno odnowiona chrzcielnica po prawej stronie kościoła. Kolorystyka tego zabytku jest inna niż lewego ołtarza pw. św. Michała Archanioła (i tym samym inna niż prawego ołtarza pw. św. Antoniego, gdy już uda się go odrestaurować). Dokładne badania rzeźbionej oprawy chrzcielnicy pokazały, że pierwotna kolorystyka tego zabytku była właśnie taka jak obecnie – miała kolor brązowy. Co ciekawe, drewniana oprawa chrzcielnicy również była dwukrotnie przemalowywana w XX wieku, a za pierwszym razem zmieniono kolor na … zielony. Z kolei pierwotny kolor ambony znajdującej się po lewej stronie kościoła jest ciemniejszy. Uważny obserwator zauważy, że w miejscach gdzie są ubytki białej farby, przebija czarny kolor.